Toplu Koordinat Dönüşümü (Excel, CSV)

Toplu koordinat dönüşümü ne zaman gerekir

Harita bürolarında ve belediyelerin imar birimlerinde koordinatlar çoğu zaman tek tek değil, liste halinde gelir: eski bir ED50 aplikasyon çizelgesi, sahada GNSS ile toplanmış yüzlerce nokta, bir ihale dosyasındaki köşe noktaları ya da başka bir kurumdan gelen Excel tablosu. Bu listeleri kullanılan sisteme taşımak için her noktayı ayrı ayrı çevirmek hem zaman alır hem de kopyalama hatasına açıktır. Bu araç bir dosyadaki tüm satırları aynı kurallarla dönüştürür, okunamayan satırları işaretler ve sonucu hem tablo hem harita olarak kontrol etmenizi sağlar.

Nasıl kullanılır

1. CSV, TXT, NCN ya da Excel (.xlsx, .xls) dosyasını seçin veya Excel'den kopyaladığınız hücreleri metin kutusuna yapıştırın. Ayraç (noktalı virgül, virgül, sekme, boşluk) ve başlık satırı otomatik algılanır; gerekirse elle değiştirebilirsiniz.
2. Doğu ve kuzey değerlerinin bulunduğu sütunları, varsa nokta adı ve kot sütununu seçin.
3. Kaynak ve hedef koordinat sistemini seçin. Coğrafi girdide hedef dilimi bilmiyorsanız "Uygun dilimi öner" düğmesi verinin ortanca boylamına göre en yakın dilimi seçer.
4. Çıktı biçimini, ondalık basamak sayısını ve sütun sırasını belirleyip Dönüştür'e basın. Sonucu haritada ve tabloda kontrol ettikten sonra CSV, Excel, KML, GeoJSON ya da DXF olarak indirin.

On binlerce satırlık dosyalar parçalar halinde işlenir; bu sırada ilerleme çubuğu görünür ve sayfa yanıt vermeye devam eder. Tabloda ilk 500 satır, haritada ilk 500 geçerli nokta gösterilir; indirilen dosyalar tüm satırları içerir.

Y ve X karışıklığı

Türkiye'de ölçme ve kadastro geleneğinde Y sağa değer (doğu), X yukarı değer (kuzey) olarak yazılır. CBS yazılımlarının ve uluslararası dosyaların çoğunda ise X doğu, Y kuzey anlamına gelir. Bu yüzden başlığı "X" olan bir sütun, dosyanın nereden geldiğine göre farklı bir ekseni gösterebilir. Araç sütun seçicilerini başlığa göre değil Sağa değer (Easting) ve Yukarı değer (Northing) olarak adlandırır, değerleri de kontrol eder. TM ve UTM dilimlerinde sağa değer 500 000 civarında ve 6 hanelidir, yukarı değer Türkiye için 3,9 ile 4,7 milyon arasında 7 hanelidir. Seçim ters görünüyorsa uyarı çıkar; "Eksenleri değiştir" düğmesi iki sütunu yer değiştirir. Coğrafi koordinatlarda doğu ekseni boylam, kuzey ekseni enlemdir.

Desteklenen sistemler

• TUREF (ITRF96) 3° TM: EPSG:5253-5259, orta meridyenler 27, 30, 33, 36, 39, 42 ve 45. Büyük ölçekli harita üretiminde kullanılan sistemdir.
• WGS84 coğrafi ve UTM: EPSG:4326 ve 35N-38N dilimleri (EPSG:32635-32638). Coğrafi girdide ondalık derece ve DMS (39°55'15"N, 39 55 15,2 gibi) okunur; çıktı DD ya da DMS olabilir.
• ETRS89 / UTM: İspanya ve Portekiz verileri için 28N-31N dilimleri (EPSG:25828-25831). ETRS89 ile WGS84 arasında parametre uygulanmaz; ETRS89 Avrasya levhasına bağlı olduğundan iki sistem arasındaki fark bugün yaklaşık 1 metreye varır.
• ED50: coğrafi (EPSG:4230), 6° UTM 28N-38N dilimleri (EPSG:23028-23038) ve 3° TM (EPSG:2319-2325).
• Web Mercator (EPSG:3857) ve sitedeki koordinat sistemi listesinde yer alan diğer EPSG tanımları.

Doğruluk sınırları

ITRF96 ve WGS84: İki sistem pratikte örtüşür ve araç aralarında parametre uygulamaz. Ancak TUREF koordinatları ITRF96 çerçevesinde 2005.0 epoğuna göre tanımlıdır, güncel GNSS ve WGS84 konumları ise ölçüm anını yansıtır. Türkiye'de kabuk hareketi yılda santimetre mertebesindedir; 2005.0'dan bu yana biriken hareket, konuma ve ölçüm tarihine göre santimetre ile desimetre düzeyinde bir fark oluşturabilir. Harita ve CBS işlerinin çoğunda ihmal edilir; jeodezik ağ ve kontrol noktası işlerinde ihmal edilmez.

ED50: ED50 içeren dönüşümlerde araç, EPSG kütüğündeki bölgesel dönüşümü noktaların ortanca konumuna göre seçer: Türkiye için EPSG:1784 (ED50 to WGS 84 (30), yaklaşık 2 m), İspanya anakarası için EPSG:1633, İspanya kuzeybatısı için EPSG:1635, Balear Adaları için EPSG:1631 (yaklaşık 1,5 m), Portekiz anakarası için EPSG:1989 (yaklaşık 1 m); bu alanların dışında Avrupa ortalaması EPSG:1133 (yaklaşık 10 m) kullanılır. Konum belirlenemezse sayfa diline göre varsayılan seçilir (bu sayfada Türkiye, EPSG:1784). Dönüşümü listeden elle de seçebilirsiniz; kullanılan dönüşüm ve EPSG kodu sonuç mesajında yazılır. Avrupa geneli üç parametreli değerlerle (-87, -98, -121) yapılan dönüşüm, Türkiye genelinde EPSG:1784 sonucundan yaklaşık 8-10 metre farklıdır. Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği, ED50 ile TUREF arasındaki dönüşümün proje alanındaki ortak noktalarla hesaplanmasını, uygun ortak nokta yoksa Harita Genel Müdürlüğünün sağladığı dönüşüm dosyasının kullanılmasını öngörür.

Resmi işlemler: Kadastro, aplikasyon, ifraz ve imar uygulamasında TKGM ve HGM'nin yayımladığı dönüşüm parametreleri ve yöntemleri esastır. Bu araç ön hazırlık, veri kontrolü ve CBS aktarımı için uygundur; resmi aplikasyon hesabının yerini tutmaz. Kot değerleri değiştirilmeden aktarılır; elipsoit yüksekliği ile ortometrik yükseklik arasında dönüşüm yapılmaz.

Veri ve yöntem

Koordinat dönüşümü proj4js 2.9.0 (MIT lisansı) ile, EPSG kütüğündeki tanımlarla yapılır. Excel dosyaları SheetJS 0.18.5 (Apache-2.0 lisansı) ile okunur ve yazılır. Harita önizlemesinin altlıkları Esri ve OpenStreetMap katkıcılarına aittir. Simgeler Lucide (ISC lisansı) kütüphanesindendir. Metin ayrıştırma, DMS okuma, KML ve DXF (AutoCAD 2000 biçimi, POINT ve TEXT nesneleri) yazımı bu sayfanın kendi kodudur. Kullanılan açık kaynak kütüphaneler ve lisansları: Veri Kaynakları.

Koordinat sistemlerinin seçimi ve EPSG kodlarının anlamı için koordinat sistemleri ve EPSG rehberine bakabilirsiniz. CAD çizimlerinin ve nokta listelerinin toplu olarak CBS veritabanına taşınmasında izlenen adımlar CAD-CBS dönüşüm sayfasında anlatılır.