Uydu Görüntüsü Arşivi

Geçmiş Yıllara Ait Uydu Görüntüleri ve Karşılaştırma

Bir konumu bul, Esri World Imagery Wayback arşivinde o noktada görüntünün değiştiği tarihleri listele, iki tarihi kaydırmalı ya da yan yana karşılaştır. Görüntü tarihi, kaynağı ve çözünürlüğü de gösterilir.

Harita merkezindeki görüntü bilgisi

A Eski tarih

B Yeni tarih

Haritada bir noktaya tıklarsan o noktadaki iki görüntünün tarihi ve kaynağı açılır. Adres çubuğundaki bağlantı konumu ve seçili tarihleri taşır.

Zaman çizelgesi

Tıklanan tarih şuraya atanır:

Tarihler Wayback sürümlerinin yayın tarihleridir. Görüntünün çekim tarihi sonuç bölümünde ayrıca gösterilir.

Veri Kaynağı ve Gizlilik

Görüntüler Esri World Imagery Wayback arşivinden doğrudan Esri sunucularından yüklenir ve Esri ile sağlayıcılarına (Vantor, eski adıyla Maxar; Earthstar Geographics ve diğerleri) aittir. Harita karoları ve görüntü bilgisi için görüntülenen konumun koordinatları Esri'ye, arama kutusuna yazdığın metin OpenStreetMap Nominatim servisine gönderilir. Başka bir sunucuya veri gönderilmez.

İlgili Araçlar

Eski uydu görüntüleri nereden geliyor

Web haritalarında gördüğümüz uydu altlığı sabit değildir. Esri'nin World Imagery haritası yılda birçok kez güncellenir ve her güncellemede dünyanın bir bölümü yeni görüntülerle değişir. Esri, 2014'ten bu yana yayımladığı her sürümü World Imagery Wayback adıyla arşivde tutar. Bu araç o arşivi kullanır: bir konumda geçmiş yıllara ait uydu görüntülerini açar ve iki tarihi aynı ekranda karşılaştırmanı sağlar.

Yıllara göre uydu görüntüsü karşılaştırma; bir mahallenin nasıl yapılaştığını, bir yolun ya da barajın ne zaman inşa edildiğini, orman ve tarım alanlarının değişimini, kıyı çizgisindeki farkları görmek için pratik bir yoldur. Eski uydu haritası üzerinde gezinirken hangi görüntünün hangi tarihte çekildiğini de görebilirsin.

Nasıl kullanılır

  1. Arama kutusuna adres, mahalle ya da ilçe adı yaz veya haritayı sürükleyerek incelemek istediğin yere yaklaş. Koordinatı biliyorsan "enlem, boylam" biçiminde yazabilirsin.
  2. Harita durduğunda araç, harita merkezindeki karoda görüntünün gerçekten değiştiği Wayback sürümlerini bulur ve listeler. Varsayılan olarak en eski sürüm A, en yeni sürüm B olarak seçilir.
  3. A ve B tarihlerini açılır listelerden ya da zaman çizelgesindeki tarih düğmelerinden değiştir. Çizelgede tıkladığın tarih, önce A'ya sonra B'ye atanır.
  4. Kaydırmalı görünümde ortadaki tutamağı sağa sola çek ya da klavyenin ok tuşlarıyla kaydır. Yan yana görünümde iki harita birlikte hareket eder; telefonda haritalar alt alta dizilir.
  5. Sonuç bölümünde her iki görüntünün çekim tarihi, kaynağı, çözünürlüğü ve konum doğruluğu görünür. Haritada bir noktaya tıklarsan o noktanın bilgisi açılır.
  6. "PNG Kaydet" ekranda görünen karşılaştırmayı tarihler ve atıflarla birlikte kaydeder. "Bağlantıyı Kopyala" konumu ve seçili iki tarihi içeren adresi panoya alır.

Sürüm tarihi ile görüntü tarihi aynı şey değildir

Listedeki tarihler, Esri'nin haritanın o sürümünü yayımladığı tarihtir. Görüntünün uydudan ya da uçaktan çekildiği tarih genellikle daha eskidir; aradaki fark birkaç aydan birkaç yıla kadar çıkabilir. Bu yüzden araç her sürüm için Esri'nin metadata servisini sorgular ve harita merkezindeki görüntünün çekim tarihini, sağlayıcısını, piksel çözünürlüğünü ve konum doğruluğunu ayrıca gösterir. Değerlendirme yaparken sürüm tarihine değil çekim tarihine bakmak gerekir.

Veri ve yöntem

Sürüm listesi Esri'nin Wayback uygulamasının da kullandığı resmi yapılandırma dosyasından (waybackconfig.json) okunur. Karolar Esri'nin Wayback WMTS servisinden gelir. Yerel değişiklik listesi, Wayback uygulamasındaki yaklaşımla hazırlanır: en yeni sürümden başlanarak her adımda karo haritası (tilemap) sorgulanır, karonun gerçekte hangi sürümden geldiği öğrenilir ve bir önceki sürüme geçilir. Boyutu aynı olan ardışık karolar bayt bayt karşılaştırılarak tekrarlar ayıklanır. Bu yöntem Esri'nin açık kaynak wayback-core kütüphanesindeki (Apache-2.0 lisansı) mantığı izler.

Harita Leaflet 1.9.4 (BSD-2-Clause lisansı) ile çalışır, simgeler Lucide (ISC lisansı) kütüphanesindendir. Yer arama OpenStreetMap Nominatim servisini kullanır ve saniyede en fazla bir istek gönderir. Esri servisleri için API anahtarı kullanılmaz; bu servisler herkese açıktır. Tüm işlemler tarayıcında yapılır.

Kullanım sınırları

Resmi kullanım ve sipariş

Bu araçtaki Wayback görüntüleri bilgi amaçlıdır. Bir binanın belirli bir tarihte var olup olmadığını ya da bir alanın yıllar içinde nasıl değiştiğini hızlıca görmeni sağlar; ancak çekim tarihi ve konum doğruluğu Esri'nin metadata bilgisiyle sınırlıdır ve ekran görüntüsü tek başına resmi belge yerine geçmez. Tapu, imar, satın alma ya da dava gibi süreçlerde tarihi ve kaynağı belli bir belgeye ihtiyacın varsa Rodosto bunu sipariş üzerine hazırlar:

Sipariş için konumu ve tarihi yazman yeterli; haritada bir yer açtıysan o konum ve seçili A ve B yılları siparişe kendiliğinden eklenir. Siparişi sonuç bölümündeki karttan gönder ya da WhatsApp'tan yaz. Bu hizmetler ücretlidir, fiyatlar 5.000 TL'den başlar; kesin fiyatı 1 iş günü içinde iletiriz.

2017 ve sonrası için alanının Sentinel-2 görüntüleriyle ücretsiz ön kıyaslamasını Uydu Değişim Analizi sayfasında görebilir, siparişi oradan da verebilirsin. Bir arsa ya da arazi için yıllara göre değişimi, eğimi, bitki örtüsünü ve yapılaşma geçmişini tek raporda istiyorsan Arazi Raporu sayfasına göz at. Belediye ölçeğinde düzenli kaçak yapı takibi gibi kurumsal ihtiyaçlar için uzaktan algılama ile değişim tespiti rehberine ve uydu ve drone görüntü analizi sayfasına bakabilirsin.

Sık Sorulan Sorular

Eski uydu görüntüleri kaç yılına kadar gidiyor?

Esri World Imagery Wayback arşivi Şubat 2014'teki ilk sürümle başlar. Ancak bir sürümdeki görüntü o tarihten daha eski bir çekime ait olabilir. Bir yerin gerçekte hangi yıllara ait görüntüsünün bulunduğunu, araçtaki görüntü tarihi bilgisinden görebilirsiniz.

En eski uydu görüntüsü hangi yıla ait, 1980 ya da 1990 görüntüsü bulunur mu?

Bu araçtaki Esri Wayback arşivi Şubat 2014'teki ilk sürümle başlar. Her sürüm o dönemde eldeki en iyi görüntüyü gösterdiği için en eski sürümlerdeki görüntüler 2014'ten önce çekilmiş olabilir; görüntünün yılını sürüm tarihinden değil, araçtaki çekim tarihinden anlarsınız. Daha eski yıllar için sipariş verebilirsiniz. Landsat uydu arşivi 1984'e kadar uzanır, ancak 30 m çözünürlükte yalnız yerleşim, orman ve kıyı gibi büyük değişimler görülür, tek bir bina seçilmez. Ticari yüksek çözünürlüklü uydu arşivi bölgeye göre 2000'li yılların başına gider; çözünürlük yaklaşık 2008 öncesinde 60 cm–1 m, 2008'den itibaren yaklaşık 50 cm, 2014'ten itibaren yaklaşık 30 cm'dir. 1980 ya da 1990 gibi daha eski bir yılda binaları görmek için genellikle hava fotoğrafı arşivlerine bakılır; bunlar bölgeye göre 1950'lere kadar uzanır. İstediğiniz yıl için arşivde görüntü olup olmadığını teklif aşamasında kontrol edip bildiririz.

Neden bazı yerlerde yalnız birkaç tarih listeleniyor?

Esri her sürümde dünyanın yalnız bir bölümünün görüntüsünü yeniler. Araç, harita merkezindeki karoda görüntünün gerçekten değiştiği sürümleri listeler. Kırsal alanlarda görüntü yıllarca aynı kalabilir; bu nedenle liste kısa olur. Tüm sürümleri görmek için ilgili seçeneğin işaretini kaldırabilirsiniz.

Eski uydu görüntüsü nasıl elde edilir, satın alınabilir mi?

Ücretsiz yol bu araçtır: yeri arayın, görüntünün değiştiği tarihleri listeleyin, iki tarihi karşılaştırın ve ekranı tarih ve atıflarla birlikte PNG olarak kaydedin. Daha yüksek çözünürlük, belirli bir tarihe yakın görüntü ya da CBS ve CAD'de açılacak dosya gerekiyorsa görüntüyü ticari arşivden satın alabilirsiniz. Konumu ve istediğiniz tarihi sonuç bölümündeki karttan ya da WhatsApp'tan yazmanız yeterli; harita çizmeniz gerekmez. Arşivde bulunan tarihleri, kesin fiyatı ve teslim süresini 1 iş günü içinde bildiririz; fiyatlar 5.000 TL'den başlar. Teslim PDF rapordur; görüntü dosyası (GeoTIFF) istenirse lisansı adınıza alınarak verilir. Onayınız olmadan iş başlamaz; arşivde görüntü yoksa ücret alınmaz.

İmar barışı (Yapı Kayıt Belgesi) için 2018 öncesi uydu görüntüsü nasıl alınır?

İmar barışında belirleyici olan, yapının 31 Aralık 2017'den önce var olup olmadığıdır. Önce bu araçta parselinize yaklaşıp 2017 ve öncesinde çekilmiş bir görüntü olup olmadığına ücretsiz bakabilirsiniz; karar verirken sürüm tarihine değil, görüntünün çekim tarihine bakın. İdareye ya da bilirkişiye sunulacak tarihli bir belge gerekiyorsa Alan Çiz ile parseli işaretleyip sipariş verin. Arşivde tam o güne ait görüntü nadiren bulunur; bu yüzden 31 Aralık 2017'den önceki ve sonraki en yakın yüksek çözünürlüklü görüntüleri arar, çekim tarihi, sağlayıcı ve çözünürlük bilgisiyle raporlarız. Böylece yapının hangi tarihler arasında ortaya çıktığı görülür. Belgenin nasıl değerlendirileceğine ilgili idare ya da mahkeme karar verir.

Bu görüntüler kaçak yapı ya da imar uyuşmazlığında delil olarak kullanılabilir mi?

Bu araçtaki ekran görüntüleri tek başına delil sayılmaz; çekim tarihi ve konum doğruluğu metadata ile sınırlıdır. Dava ya da imar başvurusu için görüntünün çekim tarihini, sağlayıcısını ve çözünürlüğünü belgeleyen bir rapor hazırlıyoruz (5.000 TL'den); bu rapor bilirkişi incelemesinde destekleyici belge olarak kullanılabilir. Nasıl değerlendirileceğine mahkeme ya da idare karar verir.

Uydu görüntüsü resmi belge yerine geçer mi?

Tek başına geçmez. Ne bu araçtaki görüntü ne de satın alınan arşiv görüntüsü resmi kayıttır; tapu, imar ve mahkeme süreçlerinde yetkili kurumların kayıtları esas alınır. Tarihi ve kaynağı belli bir belge gerekiyorsa Rodosto'dan rapor sipariş edebilirsiniz: rapor her görüntünün çekim tarihini, sağlayıcısını ve çözünürlüğünü belirtir ve bilirkişi incelemesinde destekleyici belge olarak kullanılabilir. Belgenin nasıl değerlendirileceğine ilgili kurum ya da mahkeme karar verir.

Kaydettiğim PNG'yi nerede kullanabilirim?

PNG, ekranda gördüğünüz alanın atıflı bir kopyasıdır ve kişisel inceleme, rapor içi gösterim gibi amaçlar içindir. Görüntülerin hakları Esri ve sağlayıcılarına aittir; kullanımda Esri'nin kullanım koşulları geçerlidir ve atıf görünür kalmalıdır.