GeoTIFF Görüntüleyici

GeoTIFF nedir, bu araç ne yapar

GeoTIFF, bildiğimiz TIFF görüntü biçimine konum bilgisi eklenmiş hâlidir. Dosyanın içinde piksellerin yanı sıra görüntünün hangi koordinat sisteminde olduğu (GeoKey etiketleri), sol üst köşenin koordinatı ve piksel boyutu saklanır. Ortofotolar, uydu görüntüleri, sayısal yükseklik modelleri (DEM), sınıflandırılmış arazi örtüsü haritaları ve analiz çıktıları çoğunlukla bu biçimde paylaşılır. Cloud Optimized GeoTIFF (COG) aynı biçimin, bir sunucudan parça parça okunabilecek şekilde düzenlenmiş hâlidir.

Bu araç, bir masaüstü CBS yazılımı kurmadan bir tif dosyasının içinde ne olduğunu hızlıca görmek için tasarlandı. Dosyanın boyutunu, bant sayısını, veri tipini, NoData değerini, piksel boyutunu, kapsamını, koordinat sistemini, sıkıştırma türünü ve overview olup olmadığını listeler; görüntüyü doğru konumda haritaya yerleştirir, tıklanan pikselin değerini okur, histogram ve temel istatistikleri hesaplar.

Nasıl kullanılır

1. Dosyayı yukarıdaki kutuya sürükleyin ya da kutuya tıklayıp seçin. Dosya bir sunucuda COG olarak duruyorsa adresini URL kutusuna yazıp Aç'a basabilirsiniz.
2. Üst veri tablosunda koordinat sistemini ve kapsamı kontrol edin. Koordinat sistemi dosyadan okunamazsa ya da yanlışsa, EPSG kodunu (ör. 5254) veya proj4 tanımını girip Uygula'ya basın.
3. Tek bantlı dosyalarda renk skalasını ve değer germe yöntemini seçin. Yükseklik modellerinde tepe gölgeleme kabartma etkisi verir; düşey abartma düz arazide yüzey biçimlerini belirginleştirir.
4. Çok bantlı görüntülerde RGB modunda kırmızı, yeşil ve mavi kanallara istediğiniz bantları atayın. Örneğin bir Sentinel-2 dosyasında yakın kızılötesi bandı kırmızı kanala vererek bitki örtüsünü öne çıkarabilirsiniz.
5. Haritada rasterin üzerine tıklayarak o pikselin tüm bantlardaki değerini, satır ve sütun numarasını ve koordinatını görün.
6. Yükseklik profili için Profil çizgisi çiz düğmesine basın, haritada çizginin köşelerine tıklayın ve son noktaya yeniden tıklayarak bitirin. Profil grafiği ve toplam çıkış ile iniş hesaplanır; değerleri CSV olarak indirebilirsiniz.
7. Ekrandaki görünümü PNG olarak kaydedin. PNG'nin yanında inen .pgw dosyası, görüntünün kaynak koordinat sistemindeki konumunu taşır.

Görüntüleme seçenekleri

Değer germe, ham değerlerin hangi aralığının renk skalasının iki ucuna eşleneceğini belirler. Yüzdelik %2 - %98 seçeneği en düşük ve en yüksek yüzde ikilik dilimi dışarıda bırakır, böylece birkaç aykırı piksel tüm görüntüyü soluklaştırmaz. En küçük - en büyük seçeneği tüm aralığı kullanır; Elle seçeneğinde alt ve üst değeri kendiniz yazarsınız. Histogramdaki kesikli çizgiler seçili aralığı gösterir.

Tepe gölgeleme, her pikselin eğimini ve bakısını çevresindeki sekiz komşu hücreden hesaplar ve kuzeybatıdan (315°) 45° yükseklikten gelen bir ışıkla aydınlatır. Sonuç renk skalasının üzerine karıştırılır. Renk paleti içeren sınıflandırılmış rasterlerde (ör. arazi örtüsü) dosyadaki renkler olduğu gibi kullanılır.

Veri ve yöntem

Dosya, geotiff.js 2.1.3 (MIT lisansı) ile tarayıcıda okunur. Büyük dosyalarda yalnızca gereken bölümler okunur: gösterim ve istatistik için en uzun kenarı 2.048 pikseli aşmayacak şekilde uygun overview seçilir, overview yoksa veri bloklar hâlinde okunup küçültülür. Tıklanan pikselin değeri ise her zaman tam çözünürlükteki görüntüden okunur.

Koordinat sistemi dosyadaki GeoKey etiketlerinden belirlenir ve proj4js 2.9.0 (MIT lisansı) ile dönüştürülür. Harita Web Mercator kullandığı için raster, ters eşleme yöntemiyle yeniden örneklenir: haritadaki her ekran pikseli için kaynak koordinat sistemindeki karşılığı bulunur ve en yakın kaynak pikselin rengi alınır. Dönüşüm 8 piksellik bir ızgarada tam olarak hesaplanır, aradaki pikseller doğrusal olarak ara değerlenir. ED50 datumundaki dosyalarda Türkiye için tanımlı EPSG:1784 (ED50 to WGS 84 (30)) dönüşüm parametreleri kullanılır.

Simgeler Lucide (ISC) kütüphanesindendir. Altlık haritalar Esri ve OpenStreetMap katkıcılarına aittir. Örnek görüntü, AWS üzerindeki açık Sentinel-2 arşivinden okunur ve Copernicus Sentinel-2 verisi içerir. Kullanılan açık kaynak kütüphaneler ve lisansları: Veri Kaynakları.

Doğruluk sınırları

• Yaklaşık istatistik: Büyük dosyalarda histogram ve istatistikler overview ya da küçültülmüş örnek üzerinden hesaplanır. Araç bunu bir notla belirtir; kesin değerler için tam çözünürlükte hesap gerekir.
• Profil çözünürlüğü: Profil değerleri ekrandaki gösterim ızgarasından alınır. Dosya küçültülerek okunduysa dar vadiler ve sırtlar yumuşar.
• Koordinat sistemi: Araçta tanımlı olmayan bir EPSG kodu için proj4 tanımı gerekir. Datum dönüşümü gerektiren eski sistemlerde birkaç metrelik fark olabilir.
• Desteklenmeyenler: Harici .ovr overview dosyaları, .aux.xml yan dosyaları ve JPEG 2000 okunmaz. LERC ve ZSTD sıkıştırmalı bazı dosyalar açılmayabilir.
• URL ile açma: Sunucunun CORS başlığı göndermesi ve HTTP Range isteğini desteklemesi gerekir. Bu koşulları sağlamayan adresler tarayıcı tarafından engellenir.

Kurumsal çalışmalar için

Ortofoto ve yükseklik modellerinin nasıl üretildiğini, DSM ile DTM arasındaki farkı ve doğruluğu etkileyen etkenleri ortofoto ve yükseklik modeli rehberinde bulabilirsiniz. Düzenli uydu ya da drone görüntüsü işleyen ekipler için sınıflandırma, değişim tespiti ve raster analiz süreçleri uydu ve drone görüntü analizi sayfasında anlatılıyor.