ArcMap destek takvimi ve ArcGIS Pro'ya geçiş.

ArcMap'in destek takvimi

ArcMap, ArcGIS Desktop ürün ailesinin parçasıdır ve Esri'nin ürün yaşam döngüsü politikasına göre aşamalı olarak sonlandırılmıştır. 10.8.x serisi ArcMap'in son sürüm serisidir ve yeni sürüm planlanmamaktadır. Takvimin ana tarihleri aşağıdadır.

Mature Support döneminde Esri, kritik ve istismar edilebilir güvenlik açıkları için ticari ve teknik olarak mümkün olduğu ölçüde çaba gösterebileceğini belirtmişti. Emeklilik aşamasında ise ürün için yazılım güncellemesi ve teknik destek sunulmamaktadır. Kısacası 2026 itibarıyla ArcMap kullanmaya devam eden bir kurum, sorun yaşadığında başvurabileceği resmi bir destek kanalı olmadan çalışmaktadır.

• 1 Mart 2024: ArcGIS Desktop (ArcMap, ArcCatalog, ArcScene, ArcGlobe, ArcReader, ArcGIS Engine ve ArcMap tabanlı uzantılar) Mature Support aşamasına geçti. Bu aşamada işlevsellik düzeltmesi içeren yama ve hotfix yayımlanmadı.
• 1 Temmuz 2024: Ürün resmi olarak kullanımdan kaldırılan (deprecated) ürünler arasına alındı.
• 1 Mart 2026: ArcGIS Desktop emekliye ayrıldı (retired). Bu tarihten sonra yazılım güncellemesi, yama ve teknik destek sunulmamaktadır.

Emekliliğin kurumlar için anlamı

Emeklilik, kurulu yazılımın bir gün içinde çalışmaz hale gelmesi anlamına gelmez. Ancak ArcMap artık güvenlik yaması almayan, yeni işletim sistemi, veritabanı ve ArcGIS Enterprise sürümleriyle uyumluluğu test edilmeyen bir yazılımdır. Kurum bilgi güvenliği denetimlerinde desteklenmeyen yazılım olarak işaretlenebilir, bir sorun çıktığında Esri'den çözüm alınamaz.

Lisans tarafında da tablo değişmiştir. Esri'nin duyurusuna göre 1 Aralık 2025'ten itibaren yenileme tekliflerinde ArcGIS Desktop lisansları yer almamakta, her masaüstü lisansı için eşdeğer seviyede ArcGIS Pro içeren bir kullanıcı tipi teklif edilmektedir. Kurumun mevcut lisanslarının nasıl dönüşeceği lisans sağlayıcısıyla netleştirilmelidir. ArcGIS Pro, ArcMap, ArcCatalog, ArcScene ve ArcGlobe'un yeteneklerini tek uygulamada birleştirir; bu nedenle geçiş bir sürüm yükseltmesinden çok bir çalışma ortamı değişikliğidir.

Sunucu tarafında da doğrudan bir etki vardır. ArcGIS Enterprise 11.0 ve sonraki sürümlerde ArcGIS Server, ArcMap servis çalışma ortamını desteklemez ve ArcMap'ten servis yayınlanamaz. Yükseltme sırasında birçok servis ArcGIS Pro çalışma ortamına otomatik taşınır; otomatik taşınamayanlar ise durdurulur ve ArcGIS Pro üzerinden yeniden yayınlanmaları gerekir. ArcObjects tabanlı sunucu uzantıları kullanan servisler bu grubun başında gelir. Bu nedenle masaüstü geçişi ile ArcGIS Enterprise yükseltmesi birlikte planlanmalıdır.

Neler taşınır, neler yeniden yapılır

Geçişin iş yükünü doğru tahmin etmek için varlıkları üç gruba ayırmak yararlıdır. Birinci grup doğrudan içe aktarılanlardır: ArcMap harita belgeleri (.mxd) ArcGIS Pro projelerine alınabilir, katman dosyaları ve stiller dönüştürülebilir, dosya geodatabase ve kurumsal geodatabase bağlantıları olduğu gibi kullanılır. İçe aktarılan haritalarda sembol, etiket ve sayfa düzeni ayrıntıları mutlaka gözle kontrol edilmelidir.

İkinci grup dönüştürülmesi gerekenlerdir. Kişisel geodatabase (.mdb) biçimi ArcGIS Pro'da desteklenmez; bu verilerin dosya geodatabase veya kurumsal geodatabase'e taşınması gerekir. Python betikleri ve model araçları da bu gruptadır. Üçüncü grup yeniden yazılması gerekenlerdir: ArcObjects tabanlı eklentiler, özel uzantılar ve ArcGIS Engine ile geliştirilmiş masaüstü uygulamaları ArcGIS Pro'da çalışmaz.

Adım 1: Envanter

Geçişin en çok atlanan ama en belirleyici adımı envanterdir. Sağlıklı bir envanter şu soruları yanıtlar.

• Kaç kişi ArcMap kullanıyor, hangi lisans seviyesinde ve hangi uzantılarla çalışıyor.
• Düzenli kullanılan .mxd belgeleri, basılı harita şablonları ve sayfa düzenleri hangileri.
• Veri kaynakları nerede: kişisel geodatabase, dosya geodatabase, kurumsal geodatabase, shapefile, CAD veya tablo dosyaları.
• Hangi Python betikleri ve ModelBuilder modelleri zamanlanmış veya düzenli çalışıyor.
• Hangi eklentiler, özel araç çubukları ve ArcGIS Engine uygulamaları kullanılıyor, kaynak kodu kimde.
• ArcMap üzerinden beslenen raporlar, harita servisleri ve dış sistem bağlantıları hangileri.

Adım 2: Önceliklendirme ve iş planı

Envanter tamamlandığında her kalem için üç bilgi yazılmalıdır: kritiklik, dönüşüm yöntemi ve sorumlu kişi. Günlük üretimi durduracak kalemler, örneğin imar durumu çıktısı üreten bir betik veya abone kayıtlarını güncelleyen bir eklenti, ilk dalgaya alınır. Yılda birkaç kez kullanılan şablonlar ve arşiv haritaları ise sonraya bırakılabilir. Kullanılmadığı anlaşılan belgeler ve araçlar taşınmaz, arşivlenir.

Bu sıralama hem iş yükünü görünür kılar hem de geçişin hangi noktada tamamlanmış sayılacağını netleştirir. Kaynak kodu bulunmayan eklentiler, belgesi olmayan betikler ve tek bir kişinin bilgisine dayanan iş akışları bu aşamada ayrıca işaretlenmelidir; geçişte zaman kaybının büyük kısmı bu kalemlerden çıkar.

Adım 3: Betikler, modeller ve eklentiler

ArcMap Python 2.7 ile çalışırken ArcGIS Pro Python 3 kullanır. Bu, metin işleme, yazdırma ifadeleri ve bazı kütüphane çağrılarında değişiklik gerektirir. Ayrıca harita belgelerini yöneten arcpy.mapping modülü ArcGIS Pro'da yoktur; yerini proje tabanlı yapıya uygun arcpy.mp modülü almıştır. Harita dışa aktarma, katman kaynağı değiştirme veya sayfa düzeni üretme yapan betikler bu nedenle yeniden yazılmalıdır.

Esri'nin Analyze Tools For Pro aracı, betik ve araç kutularını tarayarak ArcGIS Pro'da sorun çıkarabilecek noktaları raporlar. Bu rapor iş yükünü tahmin etmek için iyi bir başlangıçtır, ancak her betiğin gerçek veriyle test edilmesinin yerini tutmaz. ModelBuilder modelleri ArcGIS Pro'da açılabilir; yine de desteklenmeyen araçlar ve ortam ayarları için her model tek tek çalıştırılıp çıktıları karşılaştırılmalıdır.

ArcObjects ile yazılmış eklentiler ArcGIS Pro'ya taşınamaz, ArcGIS Pro SDK for .NET ile yeniden geliştirilmeleri gerekir. Bu noktada her eklenti için önce şu soru sorulmalıdır: Bu işlev bugün ArcGIS Pro'nun standart araçlarıyla, bir geoprocessing modeliyle veya bir web uygulamasıyla karşılanabiliyor mu. Yıllar içinde yazılmış eklentilerin bir kısmı artık hazır yeteneklerle karşılanabilir durumdadır ve yeniden yazılmasına gerek kalmaz.

Gerçekten kuruma özgü olan işlevler için yeniden geliştirme, ArcGIS Pro'nun görev (task) yapısı, öznitelik kuralları ve ArcGIS Pro SDK imkanlarıyla planlanmalıdır. ArcGIS Engine ile geliştirilmiş bağımsız masaüstü uygulamaları için ise ArcGIS Maps SDK for .NET veya bir web uygulamasına dönüşüm değerlendirilebilir. Kaynak kodu elinde olmayan eski eklentiler, geçişin en riskli kalemi olarak ayrıca ele alınmalıdır.

Adım 4: Eğitim ve pilot

ArcGIS Pro'nun şerit tabanlı arayüzü, proje kavramı, bir projede birden fazla harita ve sayfa düzeni tutabilmesi ve portal hesabıyla oturum açma mantığı, ArcMap alışkanlığı olan kullanıcılar için ilk haftalarda yavaşlamaya yol açar. Bu nedenle eğitim, kurumun gerçek verisi ve gerçek iş akışları üzerinden verilmelidir. Genel bir yazılım tanıtımı yerine, her birimin kendi günlük işini ArcGIS Pro'da baştan sona yaptığı uygulamalı oturumlar çok daha kalıcı sonuç verir.

Geçişi tüm kurumda aynı gün yapmak yerine bir pilot birimle başlamak önerilir. Pilot süresince çıkan sorunlar kayda alınır, şablonlar ve betikler düzeltilir, ardından diğer birimler sırayla taşınır. Kritik üretim işleri için kısa bir paralel çalışma dönemi planlanabilir, ancak bu dönemin net bir bitiş tarihi olmalıdır.

Teknik hazırlık da eğitim kadar önemlidir. Geçişten önce her kullanıcının portal hesabı açılmalı, uygun kullanıcı tipi atanmalı, ArcGIS Pro kurulumu yapılıp lisans erişimi test edilmelidir. İnternet bağlantısı olmayan ortamlarda çalışacak kullanıcılara lisansın çevrimdışı kullanıma nasıl alınacağı gösterilmelidir. ArcGIS Pro'nun donanım gereksinimleri ArcMap'ten yüksektir; eski iş istasyonları ekran kartı ve bellek açısından ayrıca kontrol edilmelidir.

Risksiz geçiş için kontrol listesi

Aşağıdaki liste, geçişi tamamlandı saymadan önce kontrol edilmesi gereken maddeleri özetler. Rodosto Teknoloji geçiş projelerinde bu listeyi kurumun envanterine göre genişleterek kullanır; geçiş sonrası sürekli bakım ise ayrı bir destek kapsamında ele alınır.

• Tüm kullanıcıların ArcGIS Pro lisans seviyesi ve uzantıları, envanterdeki gerçek ihtiyaca göre atandı.
• Kişisel geodatabase verileri dosya veya kurumsal geodatabase'e taşındı, veri bütünlüğü kontrol edildi.
• Kritik harita belgeleri içe aktarıldı, semboloji ve sayfa düzenleri gözle doğrulandı.
• Python betikleri Python 3 ve arcpy.mp ile güncellendi, zamanlanmış görevler yeni ortamda test edildi.
• Eklentiler için karar verildi: hazır araçla karşılama, yeniden geliştirme veya kullanımdan kaldırma.
• Her birim için rol bazlı eğitim tamamlandı ve kısa bir kullanım kılavuzu hazırlandı.
• Eski masaüstü kurulumlarının kaldırılma tarihi belirlendi ve duyuruldu.

Sık sorulanlar