Çözüm // Su kayıpları ve DMA

Su kayıp kaçak yönetimi için coğrafi bilgi sistemi.

İzole alt bölge (DMA) sınırlarını, ölçüm noktalarını, SCADA okumalarını ve abone tüketimlerini aynı haritada birleştiriyoruz. Su dengesi bölge bölge görünür hale gelir; kaçak tespit ekipleri ve boru yenileme bütçesi kaybın yoğunlaştığı yerlere yönlendirilir.

Bir su idaresinde kayıp kaçak oranı çoğu zaman yılda bir kez hesaplanan tek bir sayı olarak raporlanır: sisteme verilen su ile faturalandırılan su arasındaki fark. Bu sayı yönetim için önemlidir, ancak sahada nereden başlanacağını söylemez. Kayıp şebekenin tamamına eşit dağılmaz; bazı mahallelerde eski hatlar, bazılarında yüksek işletme basıncı, bazılarında sayaç okuma hataları ya da kayıt dışı bağlantılar öne çıkar. Kaybı yönetilebilir hale getirmenin yerleşik yolu, şebekeyi girişi ve çıkışı ölçülen izole alt bölgelere (DMA) ayırmak ve her bölgenin su dengesini ayrı ayrı izlemektir.

Rodosto Teknoloji bu yaklaşımın mekânsal tarafını ArcGIS üzerinde kurar. DMA sınırları, sınır vanaları, debimetre ve basınç ölçer noktaları şebeke modeliyle birlikte haritalanır. SCADA'dan gelen giriş hacmi ve gece akışı değerleri, abone bilgi sisteminden gelen tahakkuk tüketimleriyle bölge bazında eşleştirilir. Ortaya çıkan çalışma ortamı, hangi DMA'da ne kadar suyun hesap dışı kaldığını, hangi hatlarda arızanın yoğunlaştığını ve kaçak tespit ekiplerinin önce nereye gönderilmesi gerektiğini gösterir. Su dengesinin bileşenleri ve hesap adımları için ayrı bir rehber hazırladık; bu sayfa yöntemin CBS ile nasıl işletildiğini anlatır.

Zorluklar // neden başlıyoruz

Bu çözüme neden ihtiyaç duyulur?

01Kayıp tek bir oranda görünmez oluyorKurum geneli oran izlenir ama hangi bölgenin kaybı artırdığı görünmez; kaçak arama çalışması tahmine ve vatandaş şikâyetlerine göre planlanır.
02Ölçüm ve abone verisi eşleşmiyorSCADA okumaları, sayaç okuma dönemleri ve abone adresleri farklı sistemlerde durur; bir DMA'ya hangi abonelerin ait olduğu net değildir.
03Boru yenileme bütçesi dağınık harcanıyorYenileme programı çoğu zaman yol çalışmalarına ya da gelen taleplere göre belirlenir; arıza geçmişi ve malzeme bilgisi karara yeterince girmez.
Bileşenler // Su Kayıp Kaçak Yönetimi

Çözümün bileşenleri.

01

DMA sınırlarının modellenmesi

Bölge sınırları, sınır vanaları ve giriş noktaları ArcGIS Pro'da şebeke modeli üzerinde tanımlanır; ArcGIS Utility Network alt ağ yapısı ve iz sürme ile bölgenin gerçekten izole olup olmadığı kontrol edilir.

02

Ölçüm noktalarının haritalanması

Debimetre, basınç ölçer ve veri kaydedicilerin konumu, ölçtüğü bölge ve kalibrasyon bilgisi tek katmanda tutulur; ölçüm noktası eksik olan bölgeler kolayca ayırt edilir.

03

Mekânsal su dengesi

SCADA giriş hacimleri ve abone tahakkukları DMA bazında birleştirilir; sonuçlar ArcGIS Dashboards panosunda bölge karşılaştırması ve dönem eğilimi olarak izlenir.

04

Arıza ve patlak yoğunluk analizi

Geçmiş arıza kayıtları konumlandırılır; ArcGIS Pro yoğunluk ve sıcak nokta (hot spot) analizleriyle tekrarlayan patlakların kümelendiği hatlar belirlenir.

05

Boru yenileme önceliklendirmesi

Malzeme, döşeme yılı, çap, arıza sıklığı, işletme basıncı ve etkilenen abone sayısı birlikte puanlanarak yenileme adayları sıralanır; kriter ağırlıkları kurumla birlikte belirlenir.

06

Saha kaçak tespit ekipleri

Dinleme, korelatör ve adım testi çalışmaları ArcGIS Field Maps ile atanır ve kaydedilir; bulunan kaçak noktası ve onarım sonucu aynı gün haritaya işlenir.

Kazanımlar

Ne elde edersiniz?

  • Her DMA için giriş hacmi, tüketim ve hesap dışı su aynı ekranda karşılaştırılır.
  • Kaçak arama ekipleri kaybın yüksek göründüğü bölgelere öncelikli olarak yönlendirilir.
  • Boru yenileme programının gerekçesi harita ve kriterlerle birlikte gösterilebilir.
  • Abone ve sayaç kayıtlarındaki adres ve bölge uyumsuzlukları erken fark edilir.
  • Yönetime ve denetim birimlerine sunulan kayıp raporları aynı veriden üretilir.
Çalışma Biçimimiz // Dört aşamalı yöntem

Her projede aynı mühendislik disiplini.

Keşif, tasarım, geliştirme ve yayına alma. Her aşamada test edilmiş, belgelenmiş teslimlerle ilerliyoruz; kuruma özel geliştirilen bileşenlerin kaynak kodu ve dokümantasyonu sözleşmede tanımlandığı şekilde teslim edilir.

01Keşfet

İhtiyacınızı, verinizi ve mevcut altyapınızı birlikte anlıyoruz.

02Tasarla

Güvenlik ve performansı baştan içeren mimariyi kurguluyoruz.

03Geliştir

Temiz mimari, test ve açık dokümantasyonla üretiyoruz.

04Yayına Al

Devreye alıyor, kurumunuzun her gün güvendiği altyapıya dönüştürüyoruz.

Sık Sorulanlar // Su Kayıp Kaçak Yönetimi

Karar vermeden önce sorulanlar.

DMA çalışması için şebekenin tamamının Utility Network'e aktarılmış olması gerekir mi?

Şart değildir. Pilot bölgeler, mevcut şebeke verisi temizlenerek başlatılabilir; iz sürme ile izolasyon kontrolü için ilgili bölgenin bağlantılı modeli yeterlidir. DMA sayısı arttıkça bütün şebekenin kurallı bir modelde tutulması bakım yükünü belirgin biçimde azaltır. Bu nedenle pilot sırasında kullanılan veri yapısını, ileride tam şebeke modeline taşınabilecek şekilde kuruyoruz.

SCADA ve abone sistemimizle nasıl bağlantı kuruluyor?

SCADA tarafında ölçüm değerleri kurumun sağladığı veri tabanı görünümü, dosya aktarımı ya da API üzerinden okunur; gerçek zamanlı izleme gerekiyorsa ArcGIS Velocity kullanılabilir. Abone tarafında tesisat ve adres bilgisi DMA sınırlarıyla eşleştirilir. Hangi yöntemin uygun olduğu, mevcut sistemlerin sunduğu arayüzlere göre keşifte belirlenir.

Su kayıp oranını sistem bizim yerimize mi hesaplar?

Sistem, kurumun kullandığı su dengesi yaklaşımındaki bileşenleri bölge bazında bir araya getirir ve hesabı her dönem aynı kurallarla tekrarlanabilir kılar. Sayaç hatası ya da yetkisiz tüketim gibi tahmini kalemler kurumun kendi kabulleriyle girilir. Hesabın mantığı için su kayıp kaçak oranı hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.

Kayıp oranını ne kadar düşürebiliriz?

Bunu önceden rakamla söylemek doğru olmaz; sonuç şebekenin yaşına, basınç yönetimine, saha ekip kapasitesine ve yenileme bütçesine bağlıdır. CBS'nin katkısı, kaynakları kaybın en yoğun olduğu bölgelere yönlendirmek ve yapılan müdahalenin etkisini ölçülebilir hale getirmektir. Böylece hangi müdahalenin hangi bölgede işe yaradığı sonraki yatırım kararlarına veri olarak girer.

Süre, kapsam ve ücretle ilgili bilgiler genel niteliktedir; kesin koşullar yazılı teklifte belirlenir.

İletişim

Birlikte doğru mimariyi kuralım.

Projenizi, verinizi ve ihtiyacınızı anlatın. CBS mühendislerimiz talebinizi inceleyip size doğrudan döner.

hello@rodostoteknoloji.com +90 542 481 17 59 Yahyakaptan, Özyıldırım Sk, 41000 İzmit/Kocaeli
Projenizi anlatın. Kısa bir not yeterli. Uygun çözümü ve sonraki adımı birlikte netleştiririz.

Kesin kapsam, süre ve ücret, görüşmenin ardından hazırlanan yazılı teklifte belirlenir.